Việt Nam chống trả với 'cơn sốt vàng' khi giá cả tăng vọt

Theo Hội đồng Vàng Thế giới, năm ngoái, tính theo đầu người đất nước này mua vàng nhiều hơn cả Ấn Độ hay Trung Quốc, và giá vàng trong nước đã tăng vọt 18% - vượt hẳn 11% mức tăng của thị trường toàn cầu.

Và theo lời ông Trương văn Huê, một người hưu trí, thói quen trữ vàng ngày xưa đang khó mất đi, ngay cả khi một ounce vàng thỏi ở Hà Nội có đắt hơn $ 100 so với bất cứ nơi nào khác trên thế giới.

"Tôi vẫn muốn giữ của cải dành dụm của mình bằng vàng. Giữ như thế thì an toàn cho những người về hưu như tôi. Khi cần tiền mặt, tôi có thể bán vàng ra bất cứ lúc nào, bất cứ nơi nào" ông nói với AFP.

Mặc dù vàng bạc từ lâu đã được xem như một nơi trú ẩn an toàn, cơn sốt vàng gần đây đã cảnh báo chính phủ Việt Nam, vốn đang phải đối mặt với một tỷ lệ lạm phát 18% và tiền đồng, tiền tệ quốc gia không ổn định.

Các quan chức đang cố gắng để làm giảm cơn sốt vàng bằng cách đưa việc mua bán vào lại trong kiểm soát của mình, gần hai thập kỷ sau khi họ chính thức hợp pháp hóa việc tư nhân mua bán và sở hữu vàng.

Một phép thuật của các biện pháp tài chính đã khởi đầu vào mùa hè năm ngoái bao gồm một nghị định đưa công việc kinh doanh vàng thỏi của Công ty Vàng bạc Sài Gòn, một nhà sở hữu và buôn bán vàng có ảnh hưởng lớn, vào dưới sự kiểm soát của ngân hàng trung ương.

Biện pháp này, hạn chế việc mua bán vàng phổ biến trên đường phố, sẽ làm suy giảm biến động giá và ngăn chặn các nhà đầu tư bán lẻ khỏi việc đổ xô vào việc mua bán quý kim, vốn sẽ làm suy yếu đồng tiền đã khốn khổ.

Để đạt kết quả này, các quan chức cũng xem xét một biện pháp thứ hai vốn có thể khiến hơn 10.000 cửa hàng đồ trang sức phải ra khỏi ngành kinh doanh vàng để chỉ tập trung vào đồ trang sức.

Một người quản lý tại Công ty Vàng bạc Phú Quý, cửa tiệm có bảng hiệu điện tử quảng cáo mua bán vàng và chào mời giá địa phương mua vào theo "lượng" (37.5 gram vàng) - cho biết trong điều kiện dấu tên rằng "Chính phủ muốn kiểm soát vàng, tôi thực sự không thể nói rằng biện pháp ấy tốt hay xấu. Nhưng ở Việt Nam chúng tôi cần ổn định (về kinh tế).

Vì những lý do thực tế, nhiều người Việt Nam thích giữ tiền tiết kiệm của mình bằng vàng, vì lãi suất tối đa 14% do ngân hàng mang lại cho tiền mặt gửi vào là quá ít so với chi phí sinh hoạt tăng đến 18.6% vào năm ngoái.

Các chuyên gia kinh tế cho biết, các suy thoái gần đây trong thị trường bất động sản và cổ phiếu đã thực sự tiếp tục nâng cao cơn sốt vàng, khi đã có những tín hiệu từ các ngân hàng trung ương là tiền đồng có thể sẽ giảm giá nữa vào cuối năm nay.

"Mọi người đã tìm cách giảm bớt thiệt hại bằng cách bỏ chạy vào vàng bạc", ông Lê Đăng Doanh, một cựu kinh tế gia quan trọng của chính phủ cho biết.

Tình yêu vàng bạc của Việt Nam đã có từ nhiều thế kỷ, bắt nguồn từ trong một lịch sử của chiến tranh, xung đột và nhu cầu. "Các thể chế có thể sụp đổ, tiền tệ có thể thay đổi ... nhưng vàng luôn luôn tồn tại" nhà xã hội học Vũ Đức Vượng nói.

Việc hạn chế mua bán vàng bạc ăn khớp với một chiến dịch quốc gia đang diễn ra nhằm khuyến khích người Việt Nam gởi vàng của mình vào ngân hàng, ngược lại với thói quen giữ ở nhà.

Các chi tiết của kế hoạch chưa được phổ biến, nhưng các nhà ngân hàng nói rằng chính phủ đang xem xét những phương cách để thu hút những người gửi tiết kiệm bằng cách chào mời các lợi nhuận và an ninh tốt hơn.

Tháng trước, thống đốc ngân hàng trung ương cho biết, chính phủ ước tính có từ 300 đến 500 tấn vàng tư nhân đang được các công dân Việt Nam giữ bên ngoài hệ thống ngân hàng.

Các quan chức giải thích, gửi vàng tư nhân vào các ngân hàng sẽ giúp cho cho cơ quan nhiều thẩm quyền hơn để ổn định kinh tế.

"Nếu lợi nhuận cao hơn một chút và các ngân hàng chứng minh được uy tín của họ, tôi hy vọng 80% công chúng sẽ gửi vàng cho họ" Nguyễn Thanh Trúc, Giám đốc điều hành Công ty Vàng Agribank cho biết.

Các động thái nhằm kiểm soát việc buôn bán vàng diễn ra sau một cuộc cải thiện đáng kể về các tiêu chuẩn đời sống kể từ khi Việt Nam bắt đầu một sự thay đổi đến "chủ nghĩa xã hội theo đinh hướng thị trường".

Hai thập kỷ tăng trưởng kinh tế đã nâng đất nước lên mức các quốc gia có thu nhập trung bình vào đầu năm 2011, như đánh giá của Ngân hàng Thế giới. Nhưng sự tiến bộ đang bị đe dọa bởi các khó khăn kinh tế vĩ mô như lạm phát tăng cao dai dẳng và nạn tham nhũng.

Kinh tế gia Phạm đang Doanh cho biết, trở về được mức lạm phát một con số sẽ khôi phục niềm tin của công chúng và làm dịu cơn sốt vàng, ông nói thêm rằng bất cứ chính sách nào cũng phải giải quyết sự phụ thuộc vào vàng bạc như một hình thức an toàn của Việt nam.

"Nếu chính sách đi ngược lại quyền lợi của người dân, họ (sẽ) chuyển vào loại mua bán không chính thức khiến khó có thể kiểm soát được" ông nói thêm rằng khoảng 20 đến 60 tấn vàng đã được nhập lậu vào Việt Nam mỗi năm.

Những người dân trên phố Hà Trung, Hà Nội, một trung tâm giao dịch vàng bạc sầm uất hoài nghi về các nỗ lực của chính phủ.

"Họ sẽ làm cho tình hình khó khăn hơn một chút, nhưng tôi tin rằng sẽ luôn có cách để mua bán các thỏi vàng " ông Trần Hoàng Long, một nhà kinh doanh vàng 40 tuổi nói như vậy.

Nguồn: AFP/ Xcafe